پایگاه تحلیلی فضای مجازی و آموزش سواد رسانه مبتنی بر مبانی امامین انقلاب

جامعه پاک مستلزم رسانه پاک

  • ۱۵۶

مسیر مطلب در پایگاه مرشدخان : مبانی امامین انقلاب درباره رسانه ← امام خمینی (ره) و رسانه های نوین ← اصول و مبانی امام خمینی (رحمه‌الله) درباره رسانه‌ها ← جامعه پاک مستلزم رسانه پاک


ازآنجایی‌که رسانه‌ها در دسترس عموم جامعه قرار دادند فعالیت‌های رسانه‌ای بر ابعاد گوناگون جامعه اثرگذار است، حساسیت‌های ویژه‌ای را می‌طلبد. امام خمینی رحمه‌الله، با بینشی عمیق، آثار زیان‌بار رسانه‌های فاسد را بیشتر از صلاح‌های جنگی دانسته و می‌فرماید:

  • «ضررهای رسانه‌های گروهی از خرابی‌های توپ و تانک‌ها و سلاح‌های مخرب بالاتر و بدتر است چه که ضررهای سلاح‌ها گذراست، و ضررهای فرهنگی باقی و به نسل‌های بعد انتقال پیدا می‌کند. چنانچه دیدید و می‌بینید. و اگر نبود لطف خاص خداوند منّان و تحول برق‌آسای ملت در سراسر کشور، نمی‌دانیم سرانجام اسلام و کشور به کجا کشیده می‌شد.»[1]

با توجه به اهمیت مسئله و ازآنجایی‌که رسانه‌ها نقش پررنگی در جهت‌گیری جامعه در جهت صلاح و فساد دارند، مبنای امام (رحمه‌الله) در مواجهه با رسانه‌های گروهی این است که اگر محتوای این رسانه‌ها اعم از متنی، تصویری، صوتی و... به‌دوراز هرگونه فساد و فحشا باشد، به دنبال آن جامعه هم، پاک و سلامت خواهد ماند. درواقع، امام (رحمه‌الله) تأثیرپذیری جامعه از رسانه‌های گروهی را یک امر حتمی و ناگزیر دانسته و اصلاح و سلامت رسانه‌های گروهی را اصلاح و سلامت جامعه می‌شمارند.

  • «خواهرها و برادرهای ما باید بدانند که عهده‌دار چه خدمتی هستند؛ چنانچه مطبوعات اصلاح بشود، رسانه‌های گروهی اصلاح بشود، یک جامعه اصلاح می‌شود.»[2]
  • «اصلاح این دستگاه‌ها، اصلاح جامعه است و فساد اگر در این دستگاه‌ها واقع بشود، فساد جامعه است.»[3]
  • «رادیو، تلویزیون یک دستگاهی است که چنانچه فاسد از کار دربیاید، یک ملت را فاسد می‌کند.»[4]

ازاین‌رو، امام (رحمه‌الله) پیکان انتقاد خود را بیشتر متوجه مسئولان کرده و به آنان تنبه و توجه می‌دهند که یکی از مصادیق خدمت و خدمت‌رسانی به افراد جامعه، اصلاح رسانه‌های گروهی از هرگونه مظاهر فساد، شبهه و فحشا است.

  • «این رادیوتلویزیون باید اصلاح بشود؛ یعنی باید متحول بشود به یک بنگاه تعلیمی، آن‌هم تعلیمات اسلامی.»[5]

هم‌چنین، این مبنا با نظریه‌ای که می‌گوید صرفاً با فرهنگ‌سازی در حوزه مصرف‌کننده می‌توان بر معضلات رسانه‌ها غلبه کرد، متضاد است.

بنابراین مبنای امام رحمه‌الله، اگر فضای مجازی، خصوصاً شبکه‌های اجتماعی، بازی‌های ویدئویی و موتورهای جستجو، فساد را منتشر کنند، جامعه را به فساد می‌کشانند. در حقیقت جامعه پاک دوران کنونی ما، مستلزم فضای مجازی پاک است.

 



[1]. موسوی خمینی، روح‌الله، صحیفه امام(مجموعه سخنرانی و...)، ج 19، ص 109. (22/11/63)

[2]. موسوی خمینی، روح‌الله، صحیفه نور، پیشین، ج 13، ص 41. (05/06/59)

[3]. همان، ج 10، ص 18. (29/07/58)

[4]. همان، ج 14، ص 257. (12/03/60)

[5]. همان، ج 12، ص 103. (31/02/59)

پذیرش رسانه سالم و مخالفت با رسانه فاسد

  • ۱۵۹

مسیر مطلب در پایگاه مرشدخان : مبانی امامین انقلاب درباره رسانه ← امام خمینی (ره) و رسانه های نوین ← پذیرش رسانه سالم و مخالفت با رسانه فاسد


امام (رحمه‌الله) در موارد زیادی با اشاره به رسانه‌های گروهی، دیدگاه خود را درباره این رسانه‌ها بیان کرده و به‌طور مستمر هشدار داده و در برخی موارد نصیحت می‌کنند که عامل اصلی در پذیرش رادیو، تلویزیون، روزنامه، سینما و... جهت کاربری صحیح، آن است که همراه با فساد و فحشا نباشد و اگر محتوای آن با ابتذال و فساد همراه باشد، چون‌که افراد جامعه را به سمت انحطاط اخلاقی کشانده و موجب امراض اخلاقی و اجتماعی در جامعه می‌شوند، باید با آن مخالفت کرد.

  • «یک سینمایی که ممکن است مربی یک طایفه‌ای، مربی یک ملتی باشد، به یک صورتی درمی‌آورند که بچه‌های ما را هرزه بار می‌آورند؛ بچه‌های ما را بد بار می‌آورند؛ بچه‌های ما را فاسد بار می‌آورند. خوب، ما با این مخالفیم. ما با اصل سینما، اگر چیزهایی را که انجام می‌دهد، کارهایی را که انجام می‌دهد کارهایی باشد که برای ملت مفید است، بچه ما را تربیت می‌کند؛ رشد می‌دهد؛ مخالف نیستیم.»[1]
  • «ما با سینماهایی که برنامه‌های آن‌ها فاسد کننده اخلاق جوانان و مخرب فرهنگ اسلامی باشد مخالفیم اما، با برنامه‌هایی که تربیت‌کننده و به نفع رشد سالم اخلاقی و علمی جامعه باشد، موافق هستیم.»[2]
  • «ما با سینما مخالف نیستیم، ما با مرکز فحشا مخالفیم، ما با رادیو مخالف نیستیم، ما با فحشا مخالفیم، ما با تلویزیون مخالف نیستم، ما با آن چیزی که در خدمت اجانب برای عقب نگه‌داشتن جوانان ما و از دست دادن نیروی انسانی ماست، با آن مخالف هستیم.»[3]

ابتذال دارای مصادیق و موارد فراوانی است که در اینجا، به چند مورد از مصادیق فساد، فحشا و ابتذال رسانه‌ای از دیدگاه امام (رحمه‌الله) اشاره می‌شود:

1-4-2- فیلم‌های منحرف‌کننده

  • «فیلم‌های منحرف‌کننده از اخلاق متعالی انسانی، ممنوع است.»[4]
  • «درِ سینماها را باز کرده بودند، با آن وضعی که سینماها داشت که اگر جوان‌های ما چند روز می‌رفتند در آنجا تباه می‌شدند و از فکر این‌که، کاری برای کشور خودشان بکنند به‌کلی می‌افتادند.»[5]

2-4-2- عکس مبتذل

  • o       «این‌که در مجله‌ها این عکس‌های شهوانی مبتذل و آن مقالات منحرف‌کننده بود، شما خیال نکنید که این همین‌طور واقع‌شده بود. این هم یک راه حساب‌شده‌ای بود که جوان‌های ما را به انحراف بکشاند[6]

3-4-2- محتوای ضد فرهنگ اسلامی

«مجله‌ها با مقاله‌ها و عکس‌های افتضاح بار و اسف‌انگیز و روزنامه‌ها با مسابقات در مقالات ضد فرهنگی خویش و ضد اسلامی باافتخار، مردم به‌ویژه، طبقه جوان مؤثر را به‌سوی شرق یا غرب هدایت می‌کردند.»[7]

4-4-2- تبلیغات فاسد

«تبلیغات راجع به فسادها، فسادهای اخلاقی عملی به‌قدری زیاد بود که تمام روزنامه، تمام مجلات در این باب کار می‌کردند و همین‌طور رادیو، تلویزیون همه این‌ها مجهز بودند برای این‌که جوان‌های ما را از بین ببرند و نیروی جوانی را از آن‌ها سلب کنند.»[8]

یکی از مهم‌ترین مبانی امام خمینی (رحمه‌الله) درباره رسانه‌های گروهی این است:

رسانه‌های گروهیِ بدون فحشا (رسانه پاک) مورد قبول و در غیر این صورت، مردود است. بنابراین، اینترنت، شبکه‌های اجتماعی، بازی‌های رایانه‌ای و... هم، همین حکم را دارد؛ فناوری پاک و بدون فحشا، مورد تأیید ولی، اگر همراه با فساد و فحشا باشد، مردود خواهد بود.

 

 


[1].موسوی خمینی، روح‌الله، صحیفه امام(مجموعه سخنرانی و...)،‌ ج 4، ص 54. (28/07/1357)

[2]. موسوی خمینی، روح‌الله، صحیفه نور، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات، سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، 1370 ش، ج 2، ص 259. (10/08/57)

[3]. همان، ج 4، ص 284. (12/11/57)

[4]. همان، ج 3، ص 92. (18/08/57)

[5]. همان، ج 9، ص 235. (08/07/58)

[6]. موسوی خمینی، روح‌الله، صحیفه امام(مجموعه سخنرانی و...)، ج 8، خدمت جراید به اسلام و کشور، ص 494. (16 تیر 1358/ 12 شعبان 1399)

[7]. موسوی خمینی، روح‌الله، صحیفه نور، پیشین، ج 21، ص 195. (15/03/68)

[8]. همان، ج 11، ص 239. (20/10/58)

پاسخ به شبهات و سوالات